“Dəmir yumruq” əməliyyatı.
“Dəmir yumruq” əməliyyatı Azərbaycan tarixinin ən mühüm və yaddaqalan hadisələrindən biridir. Bu əməliyyat 2020-ci ildə baş vermiş Vətən müharibəsinin əsasını təşkil edir. Azərbaycan xalqı uzun illər torpaqlarının işğal altında qalması ilə barışmamış, doğma yurdlarına qayıdacağı günü gözləmişdir. Münaqişənin sülh yolu ilə həlli üçün uzun müddət danışıqlar aparılsa da, gözlənilən nəticə əldə olunmurdu. Ermənistanın təxribatları və atəşkəs rejimini pozması vəziyyəti daha da gərginləşdirirdi. Belə bir şəraitdə Azərbaycan öz ərazi bütövlüyünü qorumaq və işğala son qoymaq üçün qətiyyətli addımlar atmalı oldu.2020-ci il sentyabrın 27-də Ermənistan silahlı qüvvələrinin Azərbaycan Ordusunun mövqelərinə və yaşayış məntəqələrinə qarşı genişmiqyaslı hücumları nəticəsində Vətən müharibəsi başladı. Azərbaycan Ordusu düşmənin hücumlarının qarşısını alaraq əks-hücum əməliyyatlarına başladı. Bu əməliyyat “Dəmir yumruq” adlandırıldı. Əməliyyatın adı xalqımızın birliyini, dövlətimizin qətiyyətini və ordumuzun gücünü ifadə edirdi. “Dəmir yumruq” ifadəsi qısa müddətdə xalq arasında böyük məna qazandı və qələbənin rəmzinə çevrildi.Müharibənin ilk günlərindən Azərbaycan Ordusu müxtəlif istiqamətlərdə uğurlu əməliyyatlar həyata keçirdi. Cəbrayıl, Füzuli, Zəngilan və Qubadlı istiqamətlərində aparılan döyüşlər nəticəsində düşmənin müdafiə mövqeləri yarıldı. Azad edilən hər bir kənd və şəhər xalqımızda böyük sevinc yaradırdı. Uzun illər doğma torpaqlarından ayrı düşmüş insanlar bu xəbərləri ümid və qürur hissi ilə qarşılayırdılar. Ordumuzun irəliləməsi düşmənin mövqelərini zəiflədir və qələbəyə doğru inamı artırırdı.“Dəmir yumruq” əməliyyatının uğurla həyata keçirilməsində Azərbaycan Ordusunun yüksək döyüş hazırlığı mühüm rol oynadı. Hərbçilərimiz müasir silah və texnikadan istifadə edərək düşmənin hərbi obyektlərinə, müdafiə qurğularına və canlı qüvvəsinə ciddi zərbələr endirdilər. Xüsusilə pilotsuz uçuş aparatlarının tətbiqi döyüş əməliyyatlarında mühüm üstünlük yaratdı. Müasir texnologiyaların düzgün istifadəsi ordumuzun imkanlarını daha da genişləndirdi. Bununla yanaşı, əsgər və zabitlərimizin peşəkarlığı, cəsarəti və döyüş əzmi qələbənin əldə olunmasında əsas amillərdən idi.Vətən müharibəsi yalnız cəbhədə deyil, bütün ölkədə böyük birlik yaratdı. Azərbaycan xalqı ordumuzun ətrafında sıx birləşdi. İnsanlar hərbçilərimizə dəstək göstərir, könüllülər müxtəlif yardımlar edir, hər kəs öz imkanları daxilində qələbəyə töhfə verməyə çalışırdı. Cəbhədən gələn hər bir uğurlu xəbər insanlarda ruh yüksəkliyini artırırdı. Bu dövrdə bir daha aydın oldu ki, xalqın birliyi və dövlətə inamı ən çətin vəziyyətlərdə belə böyük gücə çevrilə bilər.Müharibə zamanı Azərbaycan Ordusu ağır döyüşlərdən keçdi. Xüsusilə dağlıq ərazilərdə və möhkəmləndirilmiş müdafiə mövqelərində döyüşmək böyük cəsarət və hazırlıq tələb edirdi. Əsgərlərimiz çətin hava şəraitində, mürəkkəb relyefdə və güclü müqavimət qarşısında irəliləyirdilər. Onların əsas məqsədi işğal altında olan torpaqları azad etmək və xalqımızın illərlə gözlədiyi qələbəni əldə etmək idi. Bu mübarizədə çoxlu sayda hərbçimiz şəhid oldu, yaralandı. Şəhidlərimizin qəhrəmanlığı Azərbaycan xalqının yaddaşında əbədi yaşayacaqdır.Əməliyyatın ən mühüm mərhələlərindən biri Şuşa şəhərinin azad edilməsi oldu. Şuşanın mürəkkəb dağlıq ərazidə yerləşməsi bu döyüşləri xüsusilə çətinləşdirirdi. Azərbaycan hərbçiləri böyük şücaət göstərərək şəhərə daxil oldular və noyabrın 8-də Şuşanın azad edildiyi elan olundu. Bu xəbər bütün ölkədə böyük sevinc yaratdı. Şuşanın azad edilməsi müharibənin gedişinə ciddi təsir göstərdi və qələbənin yaxınlaşmasını təmin edən əsas hadisələrdən biri oldu.Nəhayət, 2020-ci il noyabrın 10-da Azərbaycan, Ermənistan və Rusiya arasında üçtərəfli Bəyanat imzalandı. Bununla Vətən müharibəsi dayandırıldı və Azərbaycan öz hərbi-siyasi qələbəsini möhkəmləndirdi. Bəyanata əsasən, Ağdam, Kəlbəcər və Laçın rayonları da Azərbaycana qaytarıldı. Beləliklə, uzun illər işğal altında qalmış torpaqlarımızın böyük hissəsi azad edildi. Bu hadisə Azərbaycan xalqının tarixində yeni bir dövrün başlanğıcı oldu.“Dəmir yumruq” əməliyyatı Azərbaycan Ordusunun gücünü, xalqımızın birliyini və dövlətimizin qətiyyətini bütün dünyaya göstərdi. Bu müharibə bir daha sübut etdi ki, Vətənə sevgi və milli birlik böyük güc mənbəyidir. Qazanılan qələbə yalnız hərbi uğur deyil, həm də uzun illər davam edən həsrətin sona çatması idi. Müharibədən sonra işğaldan azad edilmiş ərazilərdə bərpa və quruculuq işlərinə başlanıldı, keçmiş məcburi köçkünlərin doğma yurdlarına qayıtması üçün şərait yaradıldı.Mənim fikrimcə, “Dəmir yumruq” əməliyyatı Azərbaycan tarixində heç vaxt unudulmayacaq hadisələrdən biridir. Bu əməliyyat bizə xalqın birliyinin, ordunun gücünün və Vətənə bağlılığın nə qədər vacib olduğunu göstərdi. Bu qələbənin əldə olunmasında iştirak edən bütün hərbçilərimizin xidmətləri böyükdür. Şəhidlərimizin xatirəsini yaşatmaq, qazilərimizə hörmət göstərmək və azad edilmiş torpaqlarımızı qorumaq hər birimizin borcudur. “Dəmir yumruq” Azərbaycan xalqının birliyinin və qələbə əzminin rəmzi kimi gələcək nəsillərin yaddaşında yaşayacaqdır.
Zərdab Gənclər evinin dərnək rəhbəri-Kamal Xəlilov
