Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən 2026-cı il aprelin 6-da Gürcüstana həyata keçirilmiş səfər çərçivəsində səsləndirilən fikirlər yalnız diplomatik bəyanat kimi deyil, həm də regionun gələcək inkişaf trayektoriyasını müəyyən edən strateji baxışın ifadəsi kimi qiymətləndirilməlidir. Bu çıxışın mahiyyətinə diqqət yetirdikdə aydın görünür ki, burada sadəcə mövcud vəziyyətin təsviri deyil, eyni zamanda məqsədyönlü siyasi xəttin əsas istiqamətləri təqdim olunur.
Prezidentin vurğuladığı əsas məqamlar içərisində ən diqqət çəkəni Azərbaycan-Gürcüstan münasibətlərinin yalnız iki dövlət arasında əməkdaşlıq çərçivəsində deyil, daha geniş geosiyasi kontekstdə təqdim edilməsidir. Bu yanaşma təsadüfi deyil. Çünki Cənubi Qafqaz regionu uzun illər qarşıdurma və qeyri-sabitlik məkanı kimi tanınsa da, hazırda yeni reallıqlar fonunda əməkdaşlıq platformasına çevrilməkdədir. Bu transformasiyanın əsas hərəkətverici qüvvələrindən biri məhz Azərbaycan və Gürcüstan arasında formalaşmış etibarlı tərəfdaşlıq modelidir.
Prezidentin çıxışında iqtisadi əməkdaşlığa xüsusi yer ayrılması da strateji düşüncənin göstəricisidir. Ticarət dövriyyəsinin artımı, qarşılıqlı sərmayələrin genişlənməsi və yeni layihələrin müzakirəsi göstərir ki, iqtisadi inteqrasiya artıq münasibətlərin əsas dayaqlarından birinə çevrilmişdir. Bu yanaşma yalnız iqtisadi fayda məqsədi daşımır, eyni zamanda siyasi sabitliyin möhkəmləndirilməsi üçün də effektiv vasitə rolunu oynayır. Çünki qarşılıqlı iqtisadi asılılıq dövlətlər arasında münasibətlərin davamlılığını təmin edən mühüm faktordur .
Enerji və nəqliyyat sahəsində əməkdaşlığın vurğulanması isə Azərbaycanın regionda oynadığı strateji rolun daha dərindən anlaşılmasına imkan verir. Azərbaycan öz enerji resurslarını yalnız ixrac edən ölkə kimi deyil, həm də beynəlxalq enerji təhlükəsizliyinə töhfə verən etibarlı tərəfdaş kimi təqdim edir. Gürcüstanın bu prosesdə tranzit ölkə kimi rolu isə iki ölkə arasında qarşılıqlı tamamlayıcılığı nümayiş etdirir. Bu əməkdaşlıq modeli regional inteqrasiyanın ən uğurlu nümunələrindən biridir və digər ölkələr üçün də praktik örnək kimi çıxış edə bilər.
Çıxışın ən mühüm aspektlərindən biri də regional təhlükəsizlik və sülh məsələlərinə yanaşmadır. Prezidentin qeyd etdiyi kimi, Cənubi Qafqazda yeni vəziyyət formalaşır və bu vəziyyət əməkdaşlıq üçün yeni imkanlar yaradır. Burada diqqət çəkən məqam ondan ibarətdir ki, sülh yalnız siyasi razılaşmalarla deyil, həm də iqtisadi və ticarət əlaqələrinin genişlənməsi ilə möhkəmləndirilə bilər. Bu olduqca rasional və müasir beynəlxalq münasibətlər sisteminə uyğun yanaşmadır. Çünki iqtisadi əlaqələr münaqişə risklərini minimuma endirən əsas mexanizmlərdən biri hesab olunur .
Bundan əlavə, beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində qarşılıqlı dəstəyin vurğulanması Azərbaycan-Gürcüstan münasibətlərinin prinsipial əsaslara söykəndiyini göstərir. Suverenlik və ərazi bütövlüyünə hörmət prinsipi bu əməkdaşlığın ideoloji təməlini təşkil edir. Bu prinsipin davamlı şəkildə qorunması regionda uzunmüddətli sabitliyin təmin olunmasında həlledici rol oynayır.
Ümumilikdə, bu səfər və səsləndirilən fikirlər müəllif baxımından dəyərləndirildikdə belə nəticəyə gəlmək mümkündür ki, Azərbaycan-Gürcüstan münasibətləri artıq klassik diplomatik əlaqələr çərçivəsindən çıxaraq strateji tərəfdaşlıq modelinə çevrilmişdir. Bu model qarşılıqlı fayda, etimad və uzunmüddətli inkişaf prinsiplərinə əsaslanır. Gələcək perspektivdə isə bu əməkdaşlığın daha da genişlənərək regionun siyasi və iqtisadi xəritəsində mühüm rol oynamağa davam edəcəyi gözlənilir. Bu isə öz növbəsində yalnız iki ölkənin deyil, bütövlükdə Cənubi Qafqazın sabit və dayanıqlı inkişafına xidmət edəcəkdir.
Dərya Əhmədova
Şıxbağı kənd tam orta ümumtəhsil məktəbinin direktoru
