Azərbaycan Respublikasının Konstitusiya Məhkəməsi
Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının qəbul edilməsi ölkəmizdə demokratik, hüquqi və dünyəvi dövlət quruculuğunun yeni mərhələsinin başlanğıcını qoymaqla yanaşı, konstitusion nəzarət institutunun formalaşdırılması üçün də möhkəm hüquqi zəmin yaratmışdır. Dövlətimizin Əsas Qanununda təsbit edilmiş hüquq və azadlıqların, hakimiyyət bölgüsü prinsipinin və qanunun aliliyinin təmin olunması məqsədilə konstitusiya nəzarəti mexanizminin yaradılması zərurəti meydana çıxmışdır. Məhz bu məqsədlə 1997-ci il oktyabrın 21-də “Konstitusiya Məhkəməsi haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu qəbul edilmiş, bununla da ölkəmizdə konstitusiya ədalət mühakiməsinin institusional əsaslarının formalaşdırılması istiqamətində mühüm addım atılmışdır.
Dövlətimizin Əsas Qanunu qəbul edildikdən sonra 1998-ci ildə konstitusiya nəzarəti orqanı olan Azərbaycan Respublikasının Konstitusiya Məhkəməsi fəaliyyətə başlamışdır. Belə ki, 1998-ci il iyulun 14-də Milli Məclisin qərarı ilə Konstitusiya Məhkəməsinin hakimləri təyin edilmiş, həmin il iyulun 18-də isə Ümummilli Lider Heydər Əliyev tərəfindən Konstitusiya Məhkəməsinin müstəqilliyinin və hakimlərinin hüquqi statusunun təmin edilməsi məqsədilə müvafiq Fərman imzalanmışdır. Bununla da Konstitusiya Məhkəməsi rəsmi olaraq fəaliyyətə başlamış və Azərbaycan Respublikasında konstitusiya nəzarətinin həyata keçirilməsi üçün mühüm dövlət təsisatı formalaşmışdır. Konstitusiya Məhkəməsinin yaradılması müstəqil Azərbaycanın hüquq sisteminin inkişafında, Konstitusiyanın aliliyinin təmin edilməsində və hüquqi dövlət prinsiplərinin möhkəmləndirilməsində mühüm tarixi əhəmiyyət daşımışdır. Məhkəmənin əsas vəzifəsi Konstitusiyanın üstün hüquqi qüvvəsinin qorunmasını, qanunvericilik və digər normativ hüquqi aktların Əsas Qanuna uyğunluğunun yoxlanılmasını, konstitusion hüquq və azadlıqların müdafiəsini təmin etməkdən ibarətdir. Bu baxımdan Konstitusiya Məhkəməsi dövlət hakimiyyəti sistemində xüsusi yer tutmaqla, hüquqi sabitliyin və konstitusion qanunçuluğun təmin edilməsində mühüm rol oynayır.
Azərbaycan Respublikasının Konstitusiya Məhkəməsinin fəaliyyəti hakimiyyət bölgüsü prinsipinin reallaşdırılması və dövlət orqanlarının fəaliyyətində konstitusion çərçivələrin qorunması baxımından xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Məhkəmə öz səlahiyyətləri çərçivəsində normativ hüquqi aktların Konstitusiyaya və qanunlara uyğunluğuna dair məsələlərə baxır, konstitusion normaların şərhini verir və hüquq tətbiqetmə təcrübəsində vahid yanaşmanın formalaşmasına töhfə göstərir. Onun qərarları ölkədə hüquqi münasibətlərin tənzimlənməsinə, qanunvericiliyin düzgün tətbiqinə və hüquqi müəyyənlik prinsipinin təmin edilməsinə xidmət edir.
Müasir dövrdə Konstitusiya Məhkəməsinin fəaliyyəti insan və vətəndaş hüquq və azadlıqlarının müdafiəsi, hüquqi dövlət quruculuğunun dərinləşdirilməsi və milli qanunvericilik sisteminin inkişafı baxımından aktuallığını qoruyub saxlayır. Məhkəmənin qəbul etdiyi qərarlar konstitusion hüquqların məzmununun aydınlaşdırılmasına, qanunvericilik normalarının düzgün şərh edilməsinə və hüquq tətbiqetmə təcrübəsində meydana çıxan ziddiyyətlərin aradan qaldırılmasına mühüm töhfə verir. Bununla yanaşı, Konstitusiya Məhkəməsinin fəaliyyəti vətəndaşların hüquqi müdafiə imkanlarının genişləndirilməsinə və cəmiyyətdə Konstitusiyaya, qanuna və ədalət prinsiplərinə hörmətin möhkəmləndirilməsinə xidmət edir. Eyni zamanda, Azərbaycan Respublikasının Konstitusiya Məhkəməsi beynəlxalq hüquqi əməkdaşlığın inkişafında, konstitusiya ədalət mühakiməsi sahəsində qabaqcıl təcrübənin öyrənilməsində və milli hüquq sisteminin beynəlxalq hüquq standartlarına uyğun təkmilləşdirilməsində də iştirak edir. Müxtəlif ölkələrin konstitusiya nəzarəti orqanları ilə əməkdaşlıq, hüquqi təcrübə mübadiləsi və beynəlxalq təşkilatlarla əlaqələrin genişləndirilməsi konstitusion hüququn inkişafına və məhkəmə fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsinə imkan yaradır.
Həcər Orucova- Zərdab rayon Gəlmə kənd körpələr evi-uşaq bağçasının müdiri
