Süni intellekt və rəqəmsal texnologiyalar gələcəyin iqtisadi modelini formalaşdırır
Müasir dünyada texnoloji tərəqqi dövlətlərin iqtisadi, sosial və siyasi inkişafını müəyyən edən əsas amillərdən birinə çevrilmişdir. Xüsusilə süni intellektin tətbiqi, data mərkəzlərinin yaradılması və genişmiqyaslı rəqəmsallaşma prosesləri artıq sadəcə yenilik deyil, ölkələrin gələcək inkişaf strategiyasının əsas istiqamətidir. Bu sahədə atılan addımlar dövlətlərin rəqabət qabiliyyətini, idarəetmə effektivliyini və iqtisadi dayanıqlılığını birbaşa müəyyən edir.
Qlobal miqyasda müşahidə olunan meyillər göstərir ki, süni intellekt texnologiyaları istehsal, təhsil, səhiyyə, kənd təsərrüfatı, təhlükəsizlik və dövlət idarəçiliyi sahələrində inqilabi dəyişikliklərə səbəb olur. Süni intellekt vasitəsilə böyük həcmli məlumatların təhlili, qərar qəbuletmə prosesinin optimallaşdırılması və insan resurslarından daha səmərəli istifadə mümkün olur. Bu isə həm vaxt itkisini azaldır, həm də idarəetmədə şəffaflığı və çevikliyi artırır.
Data mərkəzlərinin yaradılması isə rəqəmsal transformasiyanın əsas infrastruktur sütunlarından biridir. Müasir data mərkəzləri məlumatların təhlükəsiz saxlanmasını, sürətli emalını və fasiləsiz əlçatanlığını təmin edir. Rəqəmsal iqtisadiyyatın formalaşması üçün güclü informasiya infrastrukturu vacib şərtdir. Bu infrastruktur olmadan nə elektron xidmətlərin genişləndirilməsi, nə də süni intellekt tətbiqlərinin effektiv istifadəsi mümkündür.
Rəqəmsallaşma ilə bağlı islahatlar isə dövlət xidmətlərinin və idarəetmə mexanizmlərinin daha şəffaf, əlçatan və operativ olmasına xidmət edir. Elektron hökumət sistemləri, rəqəmsal sənəd dövriyyəsi, onlayn xidmət platformaları və innovativ startap ekosistemləri ölkənin iqtisadi inkişafına ciddi töhfə verir. Eyni zamanda, rəqəmsal bacarıqların artırılması və insan kapitalının gücləndirilməsi bu prosesin ayrılmaz hissəsidir.
Azərbaycanda da son illərdə rəqəmsal transformasiya istiqamətində mühüm addımlar atılmışdır. Elektron hökumət xidmətlərinin genişləndirilməsi, innovasiya və yüksək texnologiyalar sahəsində layihələrin həyata keçirilməsi, startap mühitinin inkişafı və informasiya təhlükəsizliyinin gücləndirilməsi bu sahədə görülən işlərin bariz nümunəsidir. Lakin qlobal rəqabət şəraitində bu proseslərin davamlı və sistemli şəkildə aparılması zəruridir.
Ən önəmli məsələ isə rəqəmsal inkişafın dövlət siyasətində əsas prioritetlərdən biri kimi müəyyən edilməsidir. Süni intellektin tətbiqi, data mərkəzlərinin genişləndirilməsi və rəqəmsal bacarıqların artırılması strateji hədəf kimi qarşıya qoyulmalıdır. Bu istiqamətdə təhsil sistemində İKT və proqramlaşdırma bacarıqlarının gücləndirilməsi, gənclərin innovativ düşüncə tərzinin formalaşdırılması və elmi-tədqiqat fəaliyyətinin stimullaşdırılması xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Rəqəmsal inkişaf artıq seçim deyil, zərurətdir. Süni intellekt və rəqəmsal texnologiyalar gələcəyin iqtisadi modelini formalaşdırır. Bu istiqamətdə atılan hər bir strateji addım ölkənin dayanıqlı inkişafına, beynəlxalq mövqeyinin möhkəmlənməsinə və vətəndaşların rifahının yüksəlməsinə xidmət edəcəkdir.
Rəmzi Şirinov-Zərdab rayonu, Dəli Quşçu kənd tam ümumtəhsil orta məktəbinin direktoru
