Şərqdə ilk dəfə Azərbaycanda qadınlara seçib-seçilmək hüququ verilib
XX əsrin əvvəlləri dünyada siyasi və ictimai dəyişikliklərin baş verdiyi bir dövr idi. Bu dəyişikliklərdən biri də qadınların siyasi hüquqlar əldə etməsi idi. Bir çox ölkələrdə qadınların seçmək və seçilmək hüququ uğrunda uzun illər mübarizə aparılırdı. Məhz belə bir dövrdə Şərq dünyasında mühüm və cəsarətli bir addım atıldı: qadınlara seçmək və seçilmək hüququ ilk dəfə Azərbaycanda verildi. 1918-ci ildə yaradılan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaranması ölkə tarixində yeni bir mərhələnin başlanğıcı oldu. Cəmi iki il fəaliyyət göstərməsinə baxmayaraq, bu dövlət demokratik prinsiplərə əsaslanan mühüm qərarlarla yadda qaldı. Onlardan biri də qadınlara siyasi hüquqların verilməsi idi. 1918-ci ildə qəbul edilən qanunlara əsasən qadınlar kişilərlə bərabər şəkildə seçkilərdə iştirak etmək və parlamentə namizəd olmaq hüququ qazandılar.
Bu qərar yalnız region üçün deyil, dünya miqyasında da böyük əhəmiyyət daşıyırdı. Çünki həmin dövrdə bir çox inkişaf etmiş ölkələrdə qadınlar hələ də bu hüquqlardan məhrum idilər. Məsələn, Fransa və İtaliya kimi Avropa ölkələrində qadınlara seçki hüququ daha gec verilmişdi. Bu baxımdan Azərbaycan demokratik dəyərlərə sadiqliyini və cəmiyyətin inkişafına verdiyi önəmi nümayiş etdirmişdi. Bu mühüm qərarın qəbul edilməsində Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamenti və dövrün ziyalılarının böyük rolu olmuşdur. Onlar hesab edirdilər ki, cəmiyyətin inkişafı üçün qadınların ictimai və siyasi həyatda aktiv iştirakı vacibdir. Qadınların təhsil alması, işləməsi və dövlət idarəçiliyində rol oynaması ölkənin gələcəyi üçün mühüm amillərdən biri kimi qiymətləndirilirdi.
Qadınlara seçmək və seçilmək hüququnun verilməsi Azərbaycan cəmiyyətində sosial dəyişikliklərə də təkan verdi. Qadınların ictimai həyatda rolu artdı, onların təhsil və mədəniyyət sahələrində fəaliyyəti genişləndi. Bu addım həm də gender bərabərliyi ideyasının regionda yayılmasına müsbət təsir göstərdi.
Bu gün Azərbaycan tarixində həmin qərar demokratik düşüncənin və mütərəqqi baxışların parlaq nümunəsi kimi qiymətləndirilir. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə qəbul edilən bu qərar yalnız qadınların hüquqlarının tanınması deyil, həm də ölkənin azadlıq və bərabərlik prinsiplərinə əsaslanan dövlət qurmaq istəklərinin göstəricisi idi. Bu hadisə Azərbaycan xalqının tarixində qürurla xatırlanan mühüm səhifələrdən biri olaraq qalır.
Aqil Mehdiyev – Zərdab rayonu Alıcanlı kənd saki
