Qadın hüquqlarının təmin olunması yalnız qanunların qəbul edilməsi ilə məhdudlaşmır
Qadın hüquqları müasir cəmiyyətin inkişaf səviyyəsini müəyyən edən əsas göstəricilərdən biridir. Tarix boyu qadınların hüquq və azadlıqlarının qorunması istiqamətində müxtəlif hüquqi mexanizmlər yaradılmış, qanunvericilik aktları qəbul edilmiş və beynəlxalq konvensiyalar təsdiqlənmişdir. Qadın hüquqlarının hüquqi əsasları həm beynəlxalq hüquq normaları, həm də milli qanunvericilik vasitəsilə təmin edilir. Bu hüquqi baza qadınların sosial, siyasi, iqtisadi və mədəni həyatın bütün sahələrində bərabər iştirakını təmin etməyə yönəlmişdir.
Qadın hüquqlarının qorunması beynəlxalq hüquq sistemində xüsusi yer tutur. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının qəbul etdiyi bir sıra sənədlər qadınların hüquqlarının müdafiəsini təmin edən əsas hüquqi sənədlər hesab olunur. 1948-ci ildə qəbul edilən İnsan Hüquqları Ümumi Bəyannaməsi qadın və kişilərin hüquq və azadlıqlar baxımından bərabər olduğunu təsbit etmişdir. Bu sənəddə qeyd olunur ki, bütün insanlar cinsindən asılı olmayaraq bərabər hüquqlara malikdirlər.
Azərbaycan Respublikasında qadın hüquqlarının qorunması dövlət siyasətinin mühüm istiqamətlərindən biridir. Ölkənin əsas qanunu olan Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası qadın və kişilərin hüquq bərabərliyini təmin edir. Konstitusiyanın müvafiq maddələrinə əsasən, hər kəsin cinsindən asılı olmayaraq hüquq və azadlıqları bərabərdir və dövlət bu bərabərliyin təmin olunmasına zəmanət verir.
Qadın hüquqlarının qorunması ilə bağlı Azərbaycanda bir sıra qanunlar və normativ hüquqi aktlar qəbul edilmişdir. Bunlardan biri “Gender (kişi və qadınların) bərabərliyinin təminatları haqqında” Qanundur. Bu qanun dövlət siyasətində gender bərabərliyinin təmin olunması, qadın və kişilərin hüquq və imkanlarının bərabərliyinin qorunması istiqamətində mühüm hüquqi mexanizmlər müəyyən edir.
Eyni zamanda “Məişət zorakılığının qarşısının alınması haqqında” Qanun qadınların hüquqlarının qorunması və onların təhlükəsizliyinin təmin edilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bu qanun ailə daxilində zorakılığın qarşısının alınması, zərərçəkmiş şəxslərin müdafiəsi və hüquqlarının bərpası üçün hüquqi mexanizmlər müəyyən edir.
Qadın hüquqlarının təmin olunması yalnız qanunların qəbul edilməsi ilə məhdudlaşmır. Bu sahədə dövlət tərəfindən müxtəlif proqramlar, strategiyalar və institusional mexanizmlər həyata keçirilir. Azərbaycanda qadın hüquqlarının müdafiəsi və gender siyasətinin həyata keçirilməsi istiqamətində fəaliyyət göstərən əsas qurumlardan biri Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsidir. Bu qurum qadınların hüquqlarının qorunması, gender bərabərliyinin təşviqi və qadınların ictimai həyatda iştirakının artırılması istiqamətində müxtəlif layihələr həyata keçirir.
Bundan əlavə, dövlət proqramları çərçivəsində qadınların məşğulluğunun artırılması, sahibkarlıq fəaliyyətinə cəlb olunması və təhsil imkanlarının genişləndirilməsi istiqamətində mühüm addımlar atılır. Bu tədbirlər qadınların iqtisadi müstəqilliyinin təmin olunmasına və onların cəmiyyətin inkişafında daha fəal rol oynamasına şərait yaradır.
Nəticə
Qadın hüquqlarının hüquqi əsasları müasir demokratik cəmiyyətin əsas sütunlarından biridir. Beynəlxalq hüquq normaları və milli qanunvericilik qadınların hüquqlarının qorunması və gender bərabərliyinin təmin olunması üçün möhkəm hüquqi baza yaradır.
Babək Əliyev – Zərdab şəhər sakini, ağsaqqal
