Mifik “Böyük Ermənistan” ideyası.
Tarixin qanlı səhifələri yalnız xatırlanmaqla qalmır, həm də gələcək üçün dərs verir. 31 Mart – Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü bu baxımdan həm milli yaddaşımızın qorunması, həm də tarixi həqiqətlərin dünyaya çatdırılması üçün mühüm bir gündür. Bu faciəli tarix kontekstində “Böyük Ermənistan” ideyası xüsusi diqqət çəkir, çünki həmin ideya azərbaycanlılara qarşı törədilən qırğınların ideoloji əsasını təşkil etmişdir. XX əsrin əvvəllərində müəyyən siyasi qüvvələr tərəfindən irəli sürülən “Böyük Ermənistan” ideyası tarixi əraziləri genişləndirmək və etnik tərkibi dəyişdirmək məqsədi daşıyırdı. Bu ideya yalnız xəritələrdə ambisiyalar yaratmaqla kifayətlənmirdi, eyni zamanda konkret həyata keçirilən hərbi əməliyyatlar, qırğınlar və deportasiyalarla dəstəklənirdi. 1918–1920-ci illərdə İrəvan, Quba və digər bölgələrdə baş verən azərbaycanlılara qarşı qətliamlar məhz bu ideologiyanın nəticəsi kimi ortaya çıxdı.
Tarixi mənbələr göstərir ki, “Böyük Ermənistan” layihəsi çərçivəsində azərbaycanlı kəndləri sistemli şəkildə dağıdılmış, dinc əhali qətlə yetirilmiş və sağ qalanlar isə öz yurd-yuvalarından didərgin salınmışdır. Bu ideya yalnız ərazi iddialarını deyil, həm də etnik təmizləmə siyasətini nəzərdə tuturdu. Qurbanların sayı minlərlə ilə ölçülür və bu faciələr Azərbaycan xalqının tarixi yaddaşında dərin iz buraxmışdır. Müasir tarixşünaslıq və elmi tədqiqatlar göstərir ki, “Böyük Ermənistan” ideyası mifik xarakter daşıyır; yəni reallıqla heç bir uzlaşması olmayan, tarixi faktlara söykənməyən ambisiyadır. Bununla belə, ideyanın həyata keçirilməsi cəhdləri Azərbaycan xalqına qarşı ciddi insan hüquqları pozuntularına və soyqırımlarına səbəb olmuşdur.
31 Mart günü bu faciələrin xatirəsini yad etmək və “Böyük Ermənistan” ideyasının mifik mahiyyətini gənc nəsillərə çatdırmaq böyük əhəmiyyət daşıyır. Tarixi həqiqətlərin qorunması və milli yaddaşın yaşadılması hər birimizin vətəndaşlıq borcudur. Bu gün biz yalnız keçmişin acı dərslərini xatırlamırıq, həm də gələcək üçün ədalət və sülh naminə mübarizəyə çağırırıq.
Zərdab rayon Şəftəhal kənd tam orta ümumtəhsil məktəbinin direktoru-Sədiyar Xəlilov
