Heydər Əliyevin 20 Yanvar hadisələrinə verdiyi qiymət sonradan dövlət səviyyəsində qəbul edilən mövqenin əsasını təşkil etdi
1990-cı il yanvarın 21-də Heydər Əliyev ailə üzvləri ilə birlikdə Moskvada Azərbaycanın daimi nümayəndəliyinə gələrək mətbuat konfransı keçirdi. O, açıq şəkildə Sovet rəhbərliyini, xüsusilə Mixail Qorbaçovu Azərbaycan xalqına qarşı ağır cinayət törətməkdə ittiham etdi. Bu çıxış təkcə siyasi mövqe deyil, həm də mənəvi cəsarətin təcəssümü idi.
Heydər Əliyev bəyan etdi ki, Bakıya qoşun yeridilməsi qanunsuzdur, bu, Azərbaycan xalqının suveren hüquqlarının kobud şəkildə pozulmasıdır. O, bu hadisəni insanlığa qarşı cinayət adlandırdı və günahkarların cəzalandırılmasını tələb etdi. Bu, 20 Yanvar hadisələrinə verilən ilk açıq siyasi-hüquqi qiymət idi.
Həmin dövrdə belə bir bəyanat vermək həyat üçün təhlükəli idi. Lakin Heydər Əliyev xalqın taleyini şəxsi təhlükəsindən üstün tutdu. Onun bu mövqeyi Azərbaycan xalqına mənəvi dayaq oldu, xalq gördü ki, onu müdafiə edən, haqqını açıq deyən bir lider var.
Heydər Əliyevin 20 Yanvar hadisələrinə verdiyi qiymət sonradan dövlət səviyyəsində qəbul edilən mövqenin əsasını təşkil etdi. 1993-cü ildə xalqın tələbi ilə hakimiyyətə qayıdan Ümummilli Lider bu məsələyə yenidən qayıtdı. Onun təşəbbüsü ilə 20 Yanvar hadisələrinə dövlət səviyyəsində siyasi-hüquqi qiymət verildi.
1994-cü ildə Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi 20 Yanvar hadisələrinə dair xüsusi qərar qəbul etdi. Bu qərarda sovet ordusunun Bakıya yeridilməsi təcavüz aktı kimi qiymətləndirildi, dinc əhaliyə qarşı törədilən zorakılıq ağır cinayət adlandırıldı. Bu, Heydər Əliyevin illər əvvəl səsləndirdiyi fikirlərin rəsmi dövlət mövqeyinə çevrilməsi idi.
Beləliklə, 20 Yanvar faciəsi artıq təkcə matəm günü kimi deyil, həm də xalqın azadlıq iradəsinin, mübarizə ruhunun simvolu kimi qəbul edildi. Şəhidlərin xatirəsi əbədiləşdirildi, Şəhidlər xiyabanı müqəddəs ziyarət yerinə çevrildi.
20 Yanvar hadisələrinə ilk siyasi-hüquqi qiymətin Heydər Əliyev tərəfindən verilməsi Azərbaycan tarixində xüsusi yer tutur. Bu, bir liderin xalq qarşısında mənəvi məsuliyyətini dərk etməsinin, həqiqəti deməkdən çəkinməməsinin parlaq nümunəsidir. O, imperiya qorxusunu sındırdı, susqunluq divarını dağıtdı və tarixi ədalətin bərpasına yol açdı.
Bu gün Azərbaycan xalqı 20 Yanvar şəhidlərini dərin ehtiramla yad edirsə, bu, həm də Heydər Əliyevin göstərdiyi siyasi iradənin nəticəsidir. Çünki hadisəyə düzgün ad verilməsəydi, onun mahiyyəti təhrif oluna, günahkarlar gizlədilə bilərdi. Heydər Əliyev buna imkan vermədi.
20 Yanvar hadisələri Azərbaycan xalqının azadlıq tarixində qanla yazılmış bir səhifədir. Bu faciənin həqiqi mahiyyətinin üzə çıxarılması, ona siyasi və hüquqi qiymət verilməsi isə Ümummilli Lider Heydər Əliyevin adı ilə bağlıdır. O, hələ sovet rejimi mövcud olduğu bir dövrdə bu hadisəni açıq şəkildə cinayət adlandırmaqla tarixi cəsarət nümayiş etdirdi.
Bu gün müstəqil Azərbaycan dövləti 20 Yanvar şəhidlərinin xatirəsini uca tutur, onların mübarizəsini azadlığın bünövrəsi kimi qiymətləndirir. Bütün bunların ideoloji və siyasi təməlində isə Heydər Əliyevin vaxtında dediyi bir həqiqət dayanır: 20 Yanvar – Azərbaycan xalqına qarşı törədilmiş ağır cinayətdir və bu cinayət heç vaxt unudulmamalıdır.
Babək Əliyev – Zərdab şəhər sakini, ağsaqqal
