Əfsuslar olsun ki, Vətən müharibəsi Ermənistan dövlətinə dərs olmadı.
2020-ci ildə başa çatan və Azərbaycan xalqının tarixinə qızıl hərflərlə yazılan Vətən müharibəsi regionda tamamilə yeni reallıqlar yaratdı. Bu müharibə 30 ilə yaxın davam edən işğala son qoydu, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün böyük hissəsi bərpa edildi və Cənubi Qafqazda yeni siyasi mərhələnin əsası qoyuldu. Azərbaycan dövləti bu Qələbə ilə beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinin icrasını təmin etdi. Lakin əfsuslar olsun ki, bu tarixi Zəfər Ermənistan dövləti üçün yetərli dərs olmadı. Müharibədən dərhal sonra Azərbaycan tərəfi, xüsusilə də Prezident İlham Əliyev dəfələrlə açıq və qətiyyətli bəyanatlar səsləndirdi. Dövlət başçısı müxtəlif beynəlxalq platformalarda və daxili çıxışlarında bildirdi ki, regionda yeni reallıqlar yaranıb və bu reallıqları hər kəs qəbul etməlidir. O, Ermənistan rəhbərliyinə açıq mesaj göndərərək vurğulayırdı ki, heç kimə güvənməsinlər, heç bir xarici qüvvəyə arxalanmasınlar və revanşist xəyallardan əl çəksinlər. Çünki Azərbaycan öz suverenliyini təmin etmək məsələsində qətiyyətlidir və heç bir təzyiq qarşısında geri çəkilməyəcək. Prezident İlham Əliyev xüsusilə qeyd edirdi ki, Azərbaycan ərazisində yerləşən xarici hərbi kontingent yalnız Azərbaycanın razılığı əsasında və müvəqqəti xarakter daşıyır. Əgər kimsə düşünürdüsə ki, bu faktor Azərbaycanı öz konstitusion hüquqlarını həyata keçirməkdən çəkindirəcək, o, ciddi şəkildə yanılırdı. Dövlət başçısının mövqeyi aydın idi: Azərbaycan ərazisində ikinci bir silahlı strukturun, qanunsuz silahlı dəstələrin mövcudluğu qəbuledilməzdir. 2020-ci ilin Zəfərindən sonra Azərbaycan hökuməti konstruktiv yanaşma nümayiş etdirdi. Qarabağ bölgəsində yaşayan erməni əsilli sakinlərə reinteqrasiya təklif olundu. Prezident İlham Əliyev dəfələrlə bildirdi ki, həmin şəxslər Azərbaycan vətəndaşlarıdır və onların hüquq və təhlükəsizliyi Azərbaycan dövləti tərəfindən təmin ediləcək. İnternet vasitəsilə reinteqrasiya proqramı təqdim edildi, sosial, iqtisadi və hüquqi mexanizmlər açıq şəkildə izah olundu. Təklif edilən model çoxmillətli Azərbaycan cəmiyyətinin tərkib hissəsi kimi dinc və təhlükəsiz birgəyaşayışı nəzərdə tuturdu. Lakin bütün bu çağırışlara baxmayaraq, adekvat cavab alınmadı. Əksinə, separatçı qüvvələr və onların arxasında dayanan dairələr daha da fəallaşdılar. Qanunsuz silahlı birləşmələr ləğv edilmədi, ərazilərdə yeni istehkamlar quruldu, minalar basdırıldı, təxribatlar davam etdirildi. 2020-ci ildən 2023-cü ilə qədər bölgəyə xarici dövlətlərin bəzi nümayəndələrinin qanunsuz səfərləri həyata keçirildi. Bu addımlar Azərbaycanın suverenliyinə hörmətsizlik idi və regionda sabitliyə zərbə vururdu. Prezident İlham Əliyev öz çıxışlarında dəfələrlə xəbərdarlıq edirdi ki, separatçılıq davam edərsə, Azərbaycan adekvat tədbirlər görəcək. Dövlət başçısı bildirirdi ki, sülh istəyirik, amma suverenliyimizə qarşı istənilən addıma qətiyyətlə cavab veriləcək. Ermənistan tərəfinə göndərilən mesaj aydın idi: qanunsuz xunta rejimi buraxılmalı, silahlı dəstələr tərksilah edilməli və bölgədə Azərbaycan qanunları bərpa olunmalıdır. Lakin bəzi xarici qüvvələr separatçılara yanlış ümidlər verirdilər. Onlara elə təsəvvür yaradılırdı ki, guya xarici dəstək onları məsuliyyətdən qoruyacaq və Azərbaycanı çəkindirəcək. Hətta müəyyən hallarda silah və mina tədarükü ilə bağlı faktlar da ortaya çıxırdı. Bu isə regionda sülh prosesinə ciddi maneə yaradırdı. Nəhayət, 2023-cü ilin sentyabrında Azərbaycan lokal xarakterli Qarabağda 2023-cü il antiterror əməliyyatı həyata keçirdi. Cəmi bir neçə saat davam edən bu əməliyyat nəticəsində qanunsuz silahlı birləşmələr tərksilah olundu, separatçı rejim faktiki olaraq öz fəaliyyətini dayandırdı və Azərbaycanın konstitusiya quruluşu tam bərpa edildi. Bu əməliyyat bütün dünyaya göstərdi ki, Azərbaycan öz ərazisində heç bir qanunsuz quruma və silahlı dəstəyə dözməyəcək. Prezident İlham Əliyev sonrakı çıxışlarında bildirdi ki, Azərbaycan öz iradəsini ortaya qoydu və sübut etdi ki, ölkənin suverenliyi danışıqlar mövzusu deyil. O vurğuladı ki, heç bir xarici qüvvə Azərbaycanı öz yolundan döndərə bilməz. Dövlət başçısının “bizim iradəmizə qarşı çıxanın başı əziləcək” mesajı əslində dövlətin qətiyyətinin ifadəsi idi. Bu, aqressiya çağırışı deyil, suverenliyin müdafiəsi barədə prinsipial mövqenin ifadəsi idi. Antiterror tədbirləri zamanı mülki əhalinin təhlükəsizliyinə xüsusi diqqət yetirilməsi də Azərbaycanın humanitar hüquqa sadiqliyini nümayiş etdirdi. Məqsəd dinc insanlara deyil, yalnız qanunsuz silahlı elementlərə qarşı tədbir görmək idi. Qısa müddətdə məqsədə nail olunması Azərbaycan Ordusunun peşəkarlığını və dövlət rəhbərliyinin strateji qətiyyətini göstərdi. Bütün bu proseslər bir daha sübut etdi ki, Vətən müharibəsindən sonra yaranmış reallıqları qəbul etməmək, revanşist siyasət yürütmək və xarici havadarlara bel bağlamaq Ermənistan üçün səhv seçim idi. Əgər 2020-ci ildən sonra konstruktiv mövqe seçilsəydi, regionda daha tez və daha sabit sülhə nail olmaq mümkün olardı. Lakin reallıqların inkarı vəziyyəti daha da gərginləşdirdi və nəticədə Azərbaycan öz suveren hüquqlarını tam şəkildə təmin etdi. Bu gün region yeni mərhələyə qədəm qoyur. Separatçılıq səhifəsi bağlanıb, dövlət suverenliyi bərpa edilib və hüquqi əsaslar möhkəmləndirilib. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan bundan sonra da milli maraqlarını qətiyyətlə qoruyacaq, regionda dayanıqlı sülhün təmin olunması üçün səylərini davam etdirəcək. Əfsuslar olsun ki, Vətən müharibəsi Ermənistan dövlətinə dərs olmadı. Lakin 2023-cü ilin hadisələri göstərdi ki, Azərbaycan öz iradəsini sona qədər həyata keçirməyə qadirdir. Dövlətin gücü onun xalqla birliyində, liderinin qətiyyətində və milli maraqlara sadiqliyindədir. Bu birlik və iradə olduğu müddətdə Azərbaycanın suverenliyinə qarşı yönəlmiş istənilən cəhd uğursuzluğa məhkumdur.
Zərdab rayonu üzrə gənclər və idman sektorunun müdiri – Əvəz Soltanov
