Dinc əhaliyə qarşı törədilmiş cinayətlər
Azərbaycan xalqının tarixində ağır və faciəli səhifələrdən biri 1918-ci ilin mart-aprel aylarında baş vermiş kütləvi qırğınlardır. Bu hadisələr zamanı dinc Azərbaycan əhalisi etnik və dini mənsubiyyətinə görə amansızcasına qətlə yetirilmiş, minlərlə insan işgəncələrə məruz qalmış və yaşayış məntəqələri dağıdılmışdır. Bakı şəhərində, eləcə də Bakı quberniyasına daxil olan digər şəhər və qəzalarda törədilən bu cinayətlər xalqımızın yaddaşında silinməz izlər buraxmışdır.
1918-ci ilin mart hadisələri yalnız ayrı-ayrı zorakılıq aktları deyil, planlı şəkildə həyata keçirilmiş kütləvi qırğınlar idi. Tarixi mənbələr göstərir ki, həmin dövrdə on minlərlə dinc sakin – qadınlar, uşaqlar və qocalar xüsusi qəddarlıqla öldürülmüşdür. İnsanlara qarşı işgəncələr verilmiş, onların bədəninə qəsdən xəsarətlər yetirilmiş, yaşayış evləri və mədəni abidələr məhv edilmişdir. Bu hadisələr insanlıq əleyhinə törədilmiş ağır cinayətlər kimi qiymətləndirilməlidir.
Ulu Öndər Heydər Əliyev Azərbaycan xalqının tarixi yaddaşının qorunması və bu faciələrin siyasi-hüquqi qiymət alması istiqamətində mühüm addımlar atmışdır. Onun təşəbbüsü ilə 31 mart – Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü elan edilmiş və bu hadisələrə dövlət səviyyəsində qiymət verilmişdir. Bu qərar yalnız keçmişə verilən qiymət deyil, həm də gələcək nəsillərin tarixi həqiqətləri unutmaması üçün atılmış mühüm addım idi.
Ulu Öndər Heydər Əliyev dəfələrlə vurğulamışdır ki, xalqın tarixini unutması onun milli kimliyini itirməsi deməkdir. Bu baxımdan 1918-ci il hadisələrinin araşdırılması, beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılması və gələcək nəsillərə ötürülməsi mühüm vəzifədir. Onun müəyyən etdiyi siyasi kurs bu istiqamətdə sistemli fəaliyyətin əsasını qoymuşdur.
Bu siyasət bu gün də Cənab Prezident İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilir. Prezident İlham Əliyev çıxışlarında dəfələrlə qeyd etmişdir ki, Azərbaycan xalqına qarşı törədilmiş soyqırımı və digər cinayətlər unudulmamalı, onların beynəlxalq səviyyədə tanınması istiqamətində ardıcıl iş aparılmalıdır. Dövlət başçısının rəhbərliyi ilə bu sahədə geniş tədqiqatlar aparılır, arxiv materialları üzə çıxarılır və dünya ictimaiyyətinə təqdim olunur.
1918-ci ilin mart hadisələri yalnız Azərbaycan tarixinin deyil, ümumbəşəri tarixinin də faciəli səhifələrindən biridir. Bu hadisələr insan hüquqlarının kobud şəkildə pozulmasının, etnik və dini ayrı-seçkiliyin hansı dəhşətli nəticələrə gətirib çıxara biləcəyinin açıq nümunəsidir. Bu baxımdan həmin hadisələrin öyrənilməsi və düzgün qiymətləndirilməsi beynəlxalq əhəmiyyət daşıyır. Dinc əhaliyə qarşı törədilmiş bu cinayətlər beynəlxalq hüquq normalarına zidd olmaqla yanaşı, insanlıq əleyhinə cinayətlər kimi qiymətləndirilməlidir. Bu cür hadisələrin təkrarlanmaması üçün onların səbəbləri dərindən araşdırılmalı və dünya ictimaiyyəti bu barədə məlumatlandırılmalıdır. Tarixi ədalətin bərpası yalnız faktların üzə çıxarılması və onların tanınması ilə mümkündür. Azərbaycan dövləti bu istiqamətdə ardıcıl siyasət həyata keçirir. Tarixi həqiqətlərin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması, beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlıq və elmi tədqiqatların aparılması bu siyasətin əsas istiqamətlərindəndir. Bu fəaliyyət nəticəsində 1918-ci il hadisələri haqqında daha dolğun və obyektiv məlumatlar əldə olunur və yayılır. Eyni zamanda bu hadisələrin xatırlanması milli həmrəyliyin möhkəmləndirilməsinə də xidmət edir. Tarixi yaddaş xalqın birliyini gücləndirən əsas amillərdən biridir. Keçmişin acı dərslərini unutmaq olmaz, çünki bu dərslər gələcəkdə oxşar faciələrin qarşısının alınmasına kömək edir.
1918-ci ilin mart-aprel aylarında baş vermiş hadisələr Azərbaycan xalqına qarşı törədilmiş ağır cinayətlər kimi tarixə düşmüşdür. Bu faciələrin unudulmaması, onların beynəlxalq səviyyədə tanınması və gələcək nəsillərə çatdırılması mühüm əhəmiyyət daşıyır. Ulu Öndər Heydər Əliyevin müəyyən etdiyi siyasi xətt və Cənab Prezident İlham Əliyevin bu siyasəti uğurla davam etdirməsi nəticəsində tarixi həqiqətlərin qorunması və dünyaya çatdırılması istiqamətində mühüm nailiyyətlər əldə olunmuşdur.
Bu gün Azərbaycan dövləti və xalqı öz tarixini qoruyaraq gələcəyə inamla addımlayır.
Zərdab şəhər sakini Cavid Məmmədov
