Bu gün Azərbaycan özünü bütün əsas enerji mənbələri ilə tam təmin edir və onları dünya bazarlarına çıxarır.
Azərbaycan Respublikası müstəqillik illərində enerji təhlükəsizliyini təmin edən, eyni zamanda enerji ixrac edən mühüm regional gücə çevrilmişdir. Bu gün ölkə həm neft, həm təbii qaz, həm də elektrik enerjisi istehsalı sahəsində özünü tam təmin edir və artıq məhsulu dünya bazarlarına ixrac edir. Bu nailiyyətlərin əsası ümummilli lider Heydər Əliyev tərəfindən 1994-cü ildə imzalanmış “Əsrin müqaviləsi” ilə qoyulmuşdur. Həmin müqavilə Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorundakı “Azəri–Çıraq–Günəşli” yataqlarının beynəlxalq konsorsium tərəfindən işlənməsinə imkan yaratmış və ölkəyə milyardlarla dollar sərmayə axınını təmin etmişdir. Azərbaycanın neft strategiyasının əsas ixrac marşrutu Bakı–Tbilisi–Ceyhan neft kəməri olmuşdur. 2006-cı ildə istismara verilən bu kəmərin uzunluğu təxminən 1768 km-dir və illik ötürmə gücü 50 milyon ton neftə yaxındır. Bu kəmər vasitəsilə Azərbaycan nefti birbaşa Aralıq dənizinə çıxarılır və dünya bazarlarına çatdırılır. Bununla yanaşı, “Azəri–Çıraq–Günəşli” yataqları ölkənin əsas neft hasilatı mənbəyidir. Təbii qaz sahəsində isə Azərbaycan “Şahdəniz” yatağı hesabına Avropanın enerji təhlükəsizliyində mühüm rol oynayır. Şahdəniz qaz-kondensat yatağı dünyanın iri qaz yataqlarından biridir. 2020-ci ildən etibarən Cənub Qaz Dəhlizi tam şəkildə fəaliyyət göstərir. Bu dəhlizin tərkib hissələri olan Trans-Anadolu Qaz Boru Kəməri (TANAP) və Trans-Adriatik Qaz Boru Kəməri (TAP) vasitəsilə Azərbaycan qazı Türkiyə və Avropa ölkələrinə ixrac olunur. Son illərdə Azərbaycan Avropaya illik 20 milyard kubmetrə yaxın qaz ixrac etmiş və bu göstəricinin artırılması istiqamətində sazişlər imzalamışdır. Elektrik enerjisi sahəsində də Azərbaycan özünü tam təmin edir. Mingəçevir, Şəmkir və digər su elektrik stansiyaları, həmçinin istilik elektrik stansiyaları daxili tələbatı ödəməklə yanaşı, artıq enerjinin ixracına imkan yaradır. Xüsusilə Mingəçevir Su Elektrik Stansiyası ölkənin ən iri enerji obyektlərindən biridir. Azərbaycan elektrik enerjisini Gürcüstan, Türkiyə, Rusiya və İrana ixrac edir. Son illərdə bərpa olunan enerji sahəsində də mühüm addımlar atılmışdır. Qarabağ və Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonları “yaşıl enerji zonası” elan edilmişdir. Günəş və külək enerjisi layihələri həyata keçirilir, xarici investorlarla müqavilələr bağlanmışdır. Bu, Azərbaycanın gələcəkdə enerji balansında alternativ mənbələrin payını artırmaq niyyətini göstərir. Nəticə etibarilə, Azərbaycan bu gün enerji baxımından tam müstəqil dövlətdir. Ölkə həm daxili tələbatını ödəyir, həm də strateji enerji resurslarını dünya bazarlarına çıxararaq regionun və Avropanın enerji təhlükəsizliyinə töhfə verir. Enerji siyasəti Azərbaycanın iqtisadi inkişafının əsas dayaqlarından biri olaraq qalır və ölkənin beynəlxalq mövqeyini daha da gücləndirir.
Zərdab rayon Heydər Əliyev Mərkəzinin əməkdaşı İmanova Xanım
