Bu sülh təkcə iki ölkə üçün deyil, daha geniş region üçün də böyük əhəmiyyət kəsb edir
Sülh yalnız iki dövlət arasında münasibətlərin normallaşması demək deyil, eyni zamanda daha geniş coğrafiyada sabitliyin, təhlükəsizliyin və əməkdaşlığın bərqərar olması üçün mühüm zəmin yaradır. Azərbaycan və Ermənistan arasında əldə olunan sülh də məhz bu baxımdan təkcə tərəflər üçün deyil, bütövlükdə region üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir. Uzun illər davam edən münaqişə Cənubi Qafqazda gərginliyə, humanitar problemlərə və iqtisadi geriliyə səbəb olmuşdur. Bu gün isə sülh şəraitində yaşamaq yeni imkanlar və ümidlər yaradır. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin liderliyi ilə həyata keçirilən sülh siyasəti Cənubi Qafqazda mövcud geosiyasi mənzərəni köklü şəkildə dəyişməklə yanaşı, regionun təhlükəsizliyi, iqtisadi inteqrasiyası və sosial sabitliyi üçün yeni imkanlar yaratmışdır.
Azərbaycan və Ermənistan 30 ildən artıq müddətdə müharibə vəziyyətində olmuşdur. Bu illər ərzində minlərlə insan həyatını itirmiş, milyonlarla insan qaçqın və məcburi köçkün vəziyyətinə düşmüş, şəhər və kəndlər dağıdılmışdır. Münaqişə yalnız hərbi qarşıdurma ilə məhdudlaşmamış, eyni zamanda xalqlar arasında etimadsızlıq və düşmənçilik mühitini də dərinləşdirmişdir. Lakin artıq altı aydır ki, regionda sülh şəraiti hökm sürür. Bu fakt tarixi əhəmiyyət daşıyır və gələcək üçün möhkəm əsas yaradır.
Sülhün bərqərar olması regionda iqtisadi inkişaf üçün geniş perspektivlər açır. Nəqliyyat kommunikasiyalarının bərpası, ticarət əlaqələrinin genişlənməsi və qarşılıqlı əməkdaşlıq imkanları həm Azərbaycan, həm Ermənistan, həm də qonşu ölkələr üçün faydalıdır. Sabitlik xarici investisiyaların cəlb olunmasına, yeni iş yerlərinin yaradılmasına və əhalinin rifahının yüksəlməsinə xidmət edir. Bu baxımdan sülh yalnız siyasi deyil, eyni zamanda sosial-iqtisadi baxımdan da strateji əhəmiyyət daşıyır.
Bu prosesdə beynəlxalq ictimaiyyətin və xüsusilə dini liderlərin rolu da xüsusi qeyd olunmalıdır. Dinlərarası dialoqun inkişafına verdikləri töhfəyə, həmçinin sivilizasiyaların bir-birinə daha da yaxınlaşması istiqamətində göstərdikləri səylərə görə Əl-Əzhərin böyük imamı, doktor Əhməd Əl-Tayyibə və Roma Papası, Zati-müqəddəsləri Leoya dərin minnətdarlıq ifadə olunur. Onların sülhə, qarşılıqlı hörmətə və dialoqa çağırışları yalnız region üçün deyil, bütün dünya üçün mühüm mesaj xarakteri daşıyır.
Dinlər tarix boyu insanları mənəvi dəyərlərə, ədalətə və mərhəmətə səsləmişdir. Müasir dövrdə dini liderlərin sülh proseslərinə verdiyi dəstək cəmiyyətlər arasında etimadın bərpasında mühüm rol oynayır. Əl-Əzhərin böyük imamı və Roma Papasının çıxışlarında Azərbaycan və Ermənistan arasında sülhün əhəmiyyətinin xüsusi vurğulanması, bu məsələnin qlobal səviyyədə də diqqət mərkəzində olduğunu göstərir. Bu, sülhün yalnız siyasi razılaşma deyil, eyni zamanda mənəvi və humanitar dəyər olduğunu bir daha sübut edir.
Beynəlxalq tərəfdaşların və həmkarların sülh prosesinə verdiyi dəstək bu istiqamətdə aparılan siyasətin legitimliyini və davamlılığını gücləndirir. Sülhün möhkəmləndirilməsi üçün siyasi dialoqun davam etdirilməsi, hüquqi mexanizmlərin təkmilləşdirilməsi və humanitar əməkdaşlığın genişləndirilməsi zəruri hesab olunur. Bu tədbirlər regionda mümkün risklərin azaldılmasına və qarşılıqlı etimadın möhkəmlənməsinə xidmət edir.
Azərbaycan və Ermənistan arasında əldə olunan sülh tarixi bir mərhələdir. Bu sülh təkcə iki ölkənin deyil, bütövlükdə regionun gələcəyini müəyyənləşdirən əsas amillərdən biridir. Otuz ildən artıq davam edən müharibədən sonra sülh şəraitində yaşamaq həm böyük nailiyyət, həm də böyük məsuliyyətdir. Bu məsuliyyət sülhü qorumağı, dialoqu davam etdirməyi və gələcək nəsillərə sabit, təhlükəsiz region miras qoymağı tələb edir. Dinlərarası dialoq, beynəlxalq əməkdaşlıq və qarşılıqlı hörmət bu yolun əsas dayaqlarıdır.
Zərdab şəhər sakini Cavid Məmmədov
