Bu gün Avropa İttifaqının 10 üzvü Azərbaycandan qaz alır.
Müasir dövrdə enerji təhlükəsizliyi dövlətlərin iqtisadi sabitliyinin və siyasi təhlükəsizliyinin əsas amillərindən biri hesab olunur. Xüsusilə Avropa ölkələri üçün etibarlı və davamlı enerji mənbələrinin təmin olunması böyük əhəmiyyət daşıyır. Bu baxımdan Azərbaycan son illərdə Avropanın enerji təhlükəsizliyində mühüm rol oynayan əsas tərəfdaşlardan birinə çevrilmişdir. Bu gün Avropa İttifaqına üzv olan bir sıra ölkələr enerji ehtiyaclarının bir hissəsini məhz Azərbaycandan alınan təbii qaz hesabına təmin edirlər. Azərbaycanın zəngin enerji resursları, xüsusilə Xəzər dənizində yerləşən qaz yataqları ölkənin beynəlxalq enerji bazarındakı mövqeyini gücləndirmişdir. Bu sahədə ən mühüm layihələrdən biri Cənub Qaz Dəhlizi hesab olunur. Bu iri enerji layihəsi Xəzər dənizində yerləşən qaz ehtiyatlarının Avropa bazarlarına çatdırılmasını təmin edən strateji enerji marşrutudur. Layihə bir neçə böyük infrastrukturdan – Cənubi Qafqaz Boru Kəməri, Trans-Anadolu Qaz Boru Kəməri və Trans-Adriatik Qaz Boru Kəməri sistemindən ibarətdir. Xəzər dənizində yerləşən ən böyük qaz yataqlarından biri olan Şahdəniz qaz yatağı bu layihənin əsas mənbələrindən biridir. Bu yataqda hasil olunan təbii qaz beynəlxalq boru kəmərləri vasitəsilə əvvəlcə Gürcüstana və Türkiyəyə, daha sonra isə Avropa ölkələrinə nəql edilir. Beləliklə, Azərbaycan qazı Avropa enerji bazarında mühüm alternativ mənbələrdən biri kimi çıxış edir. Hazırda Avropa İttifaqına üzv olan bir sıra dövlətlər Azərbaycandan təbii qaz idxal edir. Bu ölkələr arasında İtaliya, Yunanıstan, Bolqarıstan, Rumıniya, Macarıstan və digər dövlətlər yer alır. Son illərdə Avropada enerji mənbələrinin şaxələndirilməsi siyasəti gücləndiyi üçün Azərbaycan qazına tələbat daha da artmışdır. Bir sıra Avropa ölkələri enerji təhlükəsizliyini təmin etmək məqsədilə Azərbaycanla uzunmüddətli qaz müqavilələri imzalamışdır. Azərbaycan ilə Avropa arasında enerji əməkdaşlığının inkişafında Prezident İlham Əliyev tərəfindən həyata keçirilən enerji diplomatiyası mühüm rol oynayır. Azərbaycanın enerji siyasəti etibarlı tərəfdaşlıq prinsiplərinə əsaslanır və ölkə uzun illərdir ki, beynəlxalq bazarda özünü etibarlı enerji təchizatçısı kimi təsdiqləmişdir. Bu baxımdan Azərbaycan qazı Avropanın enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsində strateji əhəmiyyət kəsb edir. Statistik məlumatlara görə, son illərdə Azərbaycan Avropaya ixrac etdiyi qazın həcmini əhəmiyyətli dərəcədə artırmışdır. 2021-ci ildə Avropaya ixrac edilən qazın həcmi təxminən 8 milyard kubmetr olmuşdursa, 2022-ci ildə bu rəqəm 11 milyard kubmetrdən çox olmuşdur. Növbəti illərdə isə bu göstəricinin daha da artırılması planlaşdırılır. Bu artım həm Avropa ölkələrinin enerji tələbatını qarşılayır, həm də Azərbaycanın iqtisadi inkişafına mühüm töhfə verir. Bütün bunlar göstərir ki, Azərbaycan təkcə regionun deyil, həm də Avropanın enerji təhlükəsizliyində mühüm rol oynayan ölkələrdən biridir. Bu gün Avropa İttifaqının on üzv dövlətinin Azərbaycandan qaz alması ölkəmizin beynəlxalq enerji bazarındakı nüfuzunu və strateji əhəmiyyətini bir daha sübut edir. Azərbaycanın həyata keçirdiyi uğurlu enerji siyasəti nəticəsində ölkə Avropa üçün etibarlı enerji tərəfdaşına çevrilmiş və bu əməkdaşlıq gələcək illərdə daha da genişlənəcəkdir.
Zərdab rayon Heydər Əliyev Mərkəzinin elmi işçisi – Alagöz Namazova
