“Xocalıya Ədalət” kampaniyası.
XX əsrin sonlarında baş vermiş Xocalı soyqırımı Azərbaycan xalqının yaddaşında ən ağır və faciəli səhifələrdən biri kimi qalır. 1992-ci ilin fevral ayının 25-dən 26-na keçən gecə Qarabağ bölgəsində yerləşən Xocalı şəhərində dinc əhaliyə qarşı törədilmiş kütləvi qırğın nəticəsində yüzlərlə günahsız insan həyatını itirmiş, minlərlə sakin yaralanmış, əsir və girov götürülmüşdür. Bu hadisə yalnız Azərbaycan üçün deyil, bütün insanlıq üçün faciəvi bir hadisə kimi qiymətləndirilir. Xocalı həqiqətlərinin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması, bu faciəyə hüquqi-siyasi qiymət verilməsi və ədalətin bərpa olunması istiqamətində həyata keçirilən ən mühüm təşəbbüslərdən biri “Xocalıya Ədalət” beynəlxalq maarifləndirmə kampaniyasıdır. “Xocalıya Ədalət” kampaniyasının təşəbbüskarı və müəllifi Leyla Əliyevadır. O, Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti kimi uzun illərdir ki, Azərbaycanın milli-mənəvi dəyərlərinin, tarixi həqiqətlərinin və mədəni irsinin beynəlxalq səviyyədə təbliği istiqamətində mühüm fəaliyyət göstərir. 2008-ci ildə start verilmiş “Xocalıya Ədalət” kampaniyası qısa müddət ərzində geniş coğrafiyanı əhatə edərək beynəlxalq miqyasda səs-küy doğurmuşdur. Kampaniyanın əsas məqsədi Xocalı hadisələri barədə həqiqətləri dünya ictimaiyyətinə çatdırmaq, beynəlxalq təşkilatların və dövlətlərin bu faciəyə hüquqi qiymət verməsinə nail olmaq və günahsız qurbanların xatirəsini əbədiləşdirməkdir. Kampaniyanın fəaliyyət istiqamətləri çoxşaxəlidir. Sosial şəbəkələr vasitəsilə genişmiqyaslı təşviqat işləri aparılır, müxtəlif dillərdə məlumatlandırıcı materiallar hazırlanaraq yayılır. Müasir informasiya texnologiyalarının imkanlarından istifadə etməklə Xocalı həqiqətləri daha geniş auditoriyaya çatdırılır. İnternet platformalarında yaradılmış səhifələr, videomateriallar, sənədli filmlər və foto-sərgilər hadisələrin miqyasını və mahiyyətini faktlar əsasında təqdim edir. Bu təşəbbüslər xüsusilə gənc nəslin məlumatlandırılması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. “Xocalıya Ədalət” kampaniyası çərçivəsində dünyanın bir çox ölkələrində sərgilər, konfranslar, seminarlar, anım mərasimləri və müxtəlif ictimai tədbirlər təşkil olunur. Bu tədbirlərdə tarixçilər, siyasətçilər, hüquqşünaslar, ictimai xadimlər və gənclər iştirak edir, Xocalı faciəsinin səbəbləri və nəticələri müzakirə olunur. Kampaniya yalnız məlumatlandırma ilə kifayətlənmir, eyni zamanda beynəlxalq hüquq normaları çərçivəsində ədalətin təmin olunması üçün çağırışlar edir. Qeyd olunmalıdır ki, kampaniyanın fəaliyyəti nəticəsində bir sıra ölkələrin qanunverici orqanları və müxtəlif beynəlxalq təşkilatlar Xocalı hadisələrinə dair qətnamələr qəbul etmiş, bu faciəni qətliam və ya insanlığa qarşı cinayət kimi tanımışlar. Kampaniyanın geniş dəstək qazanması onun effektivliyinin göstəricisidir. Hazırda yüz minlərlə insan və 115 təşkilat “Xocalıya Ədalət” təşəbbüsünü dəstəkləyir. Bu təşkilatlar sırasında qeyri-hökumət qurumları, tələbə birlikləri, diaspor təşkilatları və müxtəlif ictimai institutlar yer alır. Müxtəlif ölkələrdə fəaliyyət göstərən Azərbaycan diasporu kampaniyanın məqsədlərinin həyata keçirilməsində mühüm rol oynayır. Onların təşəbbüsü ilə yerli icmalar arasında maarifləndirmə işləri aparılır, media vasitəsilə Xocalı həqiqətləri ictimaiyyətə təqdim edilir. “Xocalıya Ədalət” kampaniyasının mühüm xüsusiyyətlərindən biri onun gənclərə yönəlik fəaliyyətidir. Müxtəlif müsabiqələr, esse və rəsm yarışmaları, debatlar və maarifləndirici proqramlar vasitəsilə gənclər Xocalı faciəsi haqqında daha dərindən məlumat əldə edir və bu həqiqətlərin təbliğində fəal iştirak edirlər. Bu isə tarixi yaddaşın qorunması və gələcək nəsillərə ötürülməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Tarixi hadisələrin unudulmaması, onların obyektiv şəkildə araşdırılması və təqdim edilməsi hər bir xalqın milli kimliyinin formalaşmasında mühüm rol oynayır. Kampaniya çərçivəsində hazırlanmış çap və elektron nəşrlər, bukletlər, kitablar və analitik materiallar da böyük əhəmiyyət daşıyır. Bu materiallarda şahid ifadələri, beynəlxalq jurnalist araşdırmaları və müxtəlif mənbələrə əsaslanan faktlar təqdim olunur. Məqsəd emosional yanaşmadan daha çox faktlara söykənən, hüquqi və tarixi arqumentlərlə zəngin məlumat bazası formalaşdırmaqdır. Bu yanaşma beynəlxalq ictimaiyyətin diqqətini cəlb etmək və obyektiv mövqe formalaşdırmaq baxımından vacibdir. “Xocalıya Ədalət” kampaniyası həm də humanitar dəyərlərin təbliği baxımından mühüm təşəbbüsdür. Kampaniya insan hüquqlarının qorunması, mülki əhalinin təhlükəsizliyinin təmin olunması və müharibə cinayətlərinə qarşı mübarizə kimi ümumbəşəri prinsipləri ön plana çəkir. Bu baxımdan, kampaniya yalnız bir xalqın faciəsinin tanıdılması deyil, həm də beynəlxalq hüququn aliliyinə çağırış kimi qiymətləndirilə bilər. Müasir dünyada ədalət və insan hüquqları anlayışlarının qorunması üçün belə təşəbbüslər böyük əhəmiyyət daşıyır. “Xocalıya Ədalət” beynəlxalq maarifləndirmə kampaniyası Xocalı faciəsinin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması istiqamətində mühüm rol oynayır. Onun təşəbbüskarı olan Leyla Əliyevanın fəaliyyəti və Heydər Əliyev Fondunun dəstəyi ilə həyata keçirilən bu kampaniya qlobal miqyasda geniş əks-səda doğurmuşdur. Kampaniyanın əsas məqsədi tarixi ədalətin bərpasına nail olmaq, Xocalı qurbanlarının xatirəsini yaşatmaq və belə faciələrin bir daha təkrarlanmaması üçün beynəlxalq ictimaiyyəti həmrəyliyə çağırmaqdır. Tarixi yaddaşın qorunması və həqiqətlərin dünyaya çatdırılması istiqamətində “Xocalıya Ədalət” kampaniyası bu gün də öz fəaliyyətini uğurla davam etdirir.
Zərdab rayonu üzrə gənclər və idman sektorunun əməkdaşı – Bahar Qurbanova
