Sülhün bərqərar olunması regionun iqtisadi inkişafı baxımından da böyük əhəmiyyət kəsb edir
Cənubi Qafqaz regionu uzun illər ərzində münaqişələr və geosiyasi gərginliklərlə yadda qalmışdır. Xüsusilə Azərbaycan və Ermənistan arasında baş vermiş münaqişə regionun təhlükəsizliyinə, iqtisadi inkişafına və xalqlar arasında münasibətlərə ciddi təsir göstərmişdir. Lakin müasir dövrdə regionda dayanıqlı sülhün bərqərar olunması istiqamətində aparılan danışıqlar və diplomatik təşəbbüslər göstərir ki, tərəflər arasında barışıq üçün real imkanlar mövcuddur. Bu baxımdan Azərbaycan və Ermənistan tərəfinin siyasi iradə nümayiş etdirməsi və sülhə sadiqliyini ortaya qoyması dövlətlər və xalqlar arasında barışığın ən mühüm göstəricisi hesab olunur.
İlk növbədə qeyd etmək lazımdır ki, siyasi iradə hər hansı münaqişənin həllində əsas amillərdən biridir. Dövlət rəhbərlərinin və siyasi institutların sülhə yönəlmiş qərarları münaqişənin nəticələrinin aradan qaldırılması və gələcək münasibətlərin sağlam əsaslar üzərində qurulması üçün mühüm rol oynayır. Əgər tərəflər qarşılıqlı etimad mühitinin formalaşdırılması istiqamətində ardıcıl addımlar atarsa, bu, uzunmüddətli sülhün təmin edilməsinə xidmət edəcəkdir. Siyasi iradə təkcə bəyanatlarla deyil, eyni zamanda konkret addımlar, razılaşmalar və əməkdaşlıq təşəbbüsləri ilə də özünü göstərməlidir.
Sülhə sadiqlik isə dövlətlərin gələcəyə baxışını və regionda sabitlik yaratmaq istəyini nümayiş etdirən mühüm göstəricidir. Sülh müqaviləsinin imzalanması, sərhədlərin müəyyənləşdirilməsi, kommunikasiya xətlərinin açılması və qarşılıqlı əməkdaşlıq layihələrinin həyata keçirilməsi xalqlar arasında etimadın formalaşmasına mühüm töhfə verə bilər. Bu proses yalnız siyasi səviyyədə deyil, həm də iqtisadi, humanitar və mədəni sahələrdə əməkdaşlığın inkişafı ilə müşayiət olunmalıdır.
Eyni zamanda, xalqlar arasında barışığın təmin olunması üçün qarşılıqlı hörmət və anlayış mühitinin yaradılması vacibdir. Uzun illər davam edən münaqişə nəticəsində hər iki cəmiyyət müəyyən stereotiplər və psixoloji baryerlərlə üzləşmişdir. Bu baryerlərin aradan qaldırılması üçün humanitar dialoq, mədəni əlaqələr və ictimai təşəbbüslər mühüm rol oynaya bilər. Xalqlar arasında əlaqələrin bərpası sülhün yalnız siyasi sənədlərdə deyil, real həyatda da möhkəmlənməsinə xidmət edir.
Sülhün bərqərar olunması regionun iqtisadi inkişafı baxımından da böyük əhəmiyyət kəsb edir. Azərbaycan və Ermənistan arasında münasibətlərin normallaşması Cənubi Qafqazda yeni iqtisadi imkanların yaranmasına, regional nəqliyyat və enerji layihələrinin genişlənməsinə şərait yarada bilər. Açıq kommunikasiya xətləri, ticarət əlaqələri və investisiya mühiti regionun bütün ölkələri üçün faydalı nəticələr verə bilər. Bu isə öz növbəsində sülhün davamlılığını daha da gücləndirəcəkdir.
Digər tərəfdən, beynəlxalq təşkilatlar və tərəfdaş dövlətlər də sülh prosesinə dəstək göstərməklə mühüm rol oynayırlar. Lakin sülhün əsas təminatçısı məhz tərəflərin öz siyasi iradəsi və qarşılıqlı razılaşmasıdır. Xarici vasitəçilik yalnız prosesə dəstək verə bilər, lakin qalıcı nəticə yalnız Azərbaycan və Ermənistanın ortaq qərarları ilə əldə oluna bilər.
Azərbaycan və Ermənistan tərəfinin siyasi iradə nümayiş etdirməsi və sülhə sadiqliyini konkret addımlarla təsdiq etməsi regionda yeni mərhələnin başlanğıcı ola bilər. Bu, yalnız iki dövlət arasında münasibətlərin normallaşması deyil, həm də xalqlar arasında barışığın, qarşılıqlı etimadın və əməkdaşlığın formalaşmasının ən mühüm göstəricisidir. Dayanıqlı sülhün bərqərar olması Cənubi Qafqazda sabitlik, təhlükəsizlik və inkişaf üçün möhkəm zəmin yaradacaqdır.
Rasim Hüseynov – Zərdab Rayon Ağsaqqallar Şurasının sədri
