Sülhə Aparan Strategiya və Azərbaycanın Təcrübəsi
Müasir dünyada sülhün əldə olunması yalnız müharibənin dayandırılması ilə məhdudlaşmır. Davamlı sülhün qurulması üçün dövlətlər arasında etimadın formalaşdırılması, iqtisadi və siyasi əlaqələrin bərpası böyük əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan və Ermənistan arasında münasibətlərin normallaşması istiqamətində atılan addımlar da bu baxımdan diqqətəlayiq nümunə hesab olunur. Azərbaycan sülhə sadiqliyini yalnız bəyanatlarla deyil, konkret addımlarla nümayiş etdirmişdir. Bu addımlardan biri Ermənistanla iqtisadi əlaqələrin bərpası istiqamətində görülən tədbirlər olmuşdur. Azərbaycan Ermənistana müxtəlif istiqamətlərdən malların daşınmasına qoyulmuş bütün məhdudiyyətləri aradan qaldırmışdır. Bundan əlavə, iki ölkə arasında ticarət əlaqələrinin bərpası da regionda yeni əməkdaşlıq mərhələsinin başlanğıcını göstərir.
Bu prosesin ən mühüm tərəflərindən biri Azərbaycanın Ermənistana neft məhsullarının ixracına başlamasıdır. Bu məhsullar Ermənistan üçün həyati əhəmiyyət daşıyır və onların təmin olunması regionda iqtisadi sabitliyin güclənməsinə xidmət edir. Bu addım Azərbaycanın yalnız qısamüddətli deyil, uzunmüddətli və hətta əbədi sülhə sadiq olduğunu göstərən mühüm siyasi və iqtisadi qərar kimi qiymətləndirilə bilər.
Azərbaycanın bu siyasəti onun sülhsevər dövlət olduğunu bir daha sübut edir. Ölkə öz suverenliyini və ərazi bütövlüyünü bərpa etdikdən sonra belə qarşı tərəfə sülh və əməkdaşlıq təklif etmişdir. Bu yanaşma göstərir ki, Azərbaycanın məqsədi münaqişəni davam etdirmək deyil, regionda sabit və davamlı sülh mühitini formalaşdırmaqdır.
İkinci Qarabağ müharibəsi və daha sonra həyata keçirilmiş anti-terror əməliyyatları zamanı bəzi dairələr tərəfindən Azərbaycana qarşı müxtəlif ittihamlar səsləndirilmişdir. Lakin sonrakı hadisələr göstərdi ki, Azərbaycanın atdığı addımlar beynəlxalq hüququn prinsiplərinə uyğun olmuşdur. Ölkə gücdən istifadə edərək öz hüquqlarını bərpa etmiş, daha sonra isə sülh və əməkdaşlıq yolunu seçmişdir.
Bəzən dövlətlər öz haqlı mövqelərini müdafiə etmək üçün qətiyyətli qərarlar qəbul etməli olurlar. Əgər bir ölkə öz mövqeyinin ədalətli olduğuna əmindirsə, onu dayandırmağa çalışan və ya maraqlarına mane olmaq istəyən qüvvələrə baxmayaraq məqsədinə doğru irəliləməlidir. Azərbaycanın təcrübəsi də göstərir ki, güclü siyasi iradə və prinsipial mövqe nəticə əldə etməyə imkan yaradır. Azərbaycanın keçdiyi yol münaqişədən sülhə keçidin mümkün olduğunu göstərən mühüm nümunədir. Müharibədən sonra əməkdaşlıq və iqtisadi əlaqələrin qurulması davamlı sülhün formalaşmasında mühüm rol oynayır. Bu təcrübə münaqişə yaşayan digər ölkələr üçün də vacib bir dərs ola bilər: sülh yalnız siyasi sənədlərlə deyil, real addımlar və qarşılıqlı etimadın yaradılması ilə möhkəmlənir.
Cavid Nuriyev – Zərdab şəhər sakini, fəal gənc
