Bakı-Abşeron su təsərrüfatının kompleks modernləşdirilməsi
Bakı şəhəri və Abşeron yarımadası Azərbaycanın ən sıx məskunlaşan və iqtisadi cəhətdən ən fəal regionudur. Bu səbəbdən su təchizatı, kanalizasiya və yağış suları sistemləri burada həm sosial rifahın, həm də dayanıqlı iqtisadi inkişafın əsas dayaqlarından sayılır. 12 yanvarda Prezident İlham Əliyevin sədrliyi ilə keçirilən müşavirədə müzakirə olunan 2026–2035-ci illər üzrə Dövlət Proqramı məhz bu reallıqdan çıxış edərək su sektoruna yeni idarəetmə və investisiya fəlsəfəsi gətirir: resursu artırmaqla yanaşı, itkiləri azaltmaq, sistemləri bir-biri ilə əlaqəli şəkildə yeniləmək və rəqəmsal nəzarət mexanizmlərini geniş tətbiq etmək.
Bu proqramın ən kritik mesajlarından biri “mövcud ehtiyatların səmərəliliyi” ideyasıdır. Çünki su çatışmazlığı yalnız mənbələrin azlığı ilə bağlı deyil; şəbəkə itkiləri, qeyri-dəqiq uçot, köhnəlmiş paylayıcı xətlər və qeyri-optimal idarəetmə də eyni dərəcədə təsir göstərir. Müşavirədə qeyd olunduğu kimi, itkilər hazırda 40–45 faiz səviyyəsindədir. Bu isə o deməkdir ki, mənbədən istehlakçıya çatmalı olan suyun demək olar yarısı yolda “itirilir”. Proqramın hədəfi itkiləri kəskin azaltmaqdır. Bunun üçün 100 faiz sayğaclaşdırma, magistral kanalların və paylayıcı şəbəkələrin yenilənməsi, sızmaların operativ aşkarlanması və təmir proseslərinin sürətləndirilməsi zəruri addımlardır.
İtkilərin azaldılması ilə paralel olaraq, proqram şəhər sanitariyasının əsas göstəricilərindən biri olan kanalizasiya xidmətinin genişləndirilməsini nəzərdə tutur. Hazırda kanalizasiya xidməti göstərilən əhali təxminən 50 faizdir. Bu göstəricinin 95 faizə qaldırılması planlaşdırılır. Bu, təkcə yeni boru xətlərinin çəkilməsi demək deyil. Söhbət həm də mövcud təmizləyici stansiyaların modernləşdirilməsindən, tullantı sularının təkrar istifadəsi imkanlarının artırılmasından və Xəzər dənizinə axıdılan suların 100 faiz təmizlənməsindən gedir. Dənizə təmizlənməmiş tullantı sularının buraxılması Xəzərin çirklənməsinin əsas amillərindən biridir və bu istiqamətdə əlavə tədbirlərin görülməsi ekoloji siyasətin bir hissəsidir.
Həm dövlət büdcəsi, həm də xarici kreditlər hesabına icra nəzərdə tutulur. Prezident İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi, ölkənin xarici borc yükünün ÜDM-ə nisbəti aşağı səviyyədədir və bu, daha genişmiqyaslı infrastruktur investisiyalarını cəlb etməyə imkan yaradır. Bununla yanaşı, dövlət-özəl tərəfdaşlığı mexanizmləri və xarici investisiyalar da mühüm rol oynayacaq. Xüsusilə Abşeron üçün duzsuzlaşdırma zavodunun xarici investisiya hesabına reallaşdırılması bu yanaşmanın praktik nümunəsidir.
Abdulbağı Fazilli – Zərdab şəhər sakini, fəal gənc
